Ανακοίνωση της ΛΑΕ-ΑΑ
Οι φωτογραφίες που ήρθαν στο φως της δημοσιότητας, μέσα από δημοπρασία στην πλατφόρμα της eBay, από την εκτέλεση των 200 κομμουνιστών, αγωνιστών της Αντίστασης στην Καισαριανή τον Μάη του 1944, προκάλεσαν δικαιολογημένα βαθιά συγκίνηση και οργή. Δεν πρόκειται για απλά ντοκουμέντα· πρόκειται για στιγμές συμπυκνωμένης Ιστορίας, για εικόνες που κουβαλούν το βάρος μιας ολόκληρης εποχής αγώνα και θυσίας.
Η περήφανη και αποφασιστική στάση των μελλοθάνατων απέναντι στο εκτελεστικό απόσπασμα των ναζί Γερμανών και των Ελλήνων συνεργατών τους επιβεβαιώνει τις αμέτρητες αφηγήσεις για τις υψωμένες γροθιές, τα τραγούδια, την αταλάντευτη πίστη στο δίκιο του λαού. Οι 200 της Καισαριανής έπεσαν όρθιοι, γράφοντας με το αίμα τους μια από τις πιο φωτεινές και ανυπότακτες σελίδες της Αντίστασης και του κομμουνιστικού κινήματος στην Ελλάδα.
Όσο κι αν επιχειρείται σήμερα η παραχάραξη της ιστορίας και η βολική εξίσωση θύτη και θύματος, η αλήθεια δεν διαγράφεται. Εκτελέστηκαν τραγουδώντας τον Εθνικό Ύμνο, υπερασπιζόμενοι την αξιοπρέπεια ενός λαού που αγωνιζόταν να αποτινάξει τον φασιστικό ζυγό, με το ΕΑΜ και το ΕΛΑΣ στην πρωτοπορία του αγώνα.
Την ίδια στιγμή, μεγάλα τμήματα της προπολεμικής πολιτικής και οικονομικής ελίτ είτε σιώπησαν είτε συνεργάστηκαν με τον κατακτητή. Και μεταπολεμικά, δεν ήταν λίγοι εκείνοι που από τη θέση του συνεργάτη βρέθηκαν στη θέση του διώκτη, οργανώνοντας το αντικομμουνιστικό καθεστώς της “εθνικοφροσυνης”, με τις διώξεις, φυλακίσεις, ακόμα και εκτελέσεις όσων είχαν πολεμήσει τον φασισμό στην Κατοχή.
Δεν είναι τυχαίο ότι, με αφορμή τις φωτογραφίες, αναδύθηκε ξανά στη δημόσια σφαίρα ο οχετός όσων επιχειρούν να αμαυρώσουν την Αντίσταση ή να δικαιολογήσουν τους εκτελεστές. Δεν είναι τυχαίο ότι οι ιδεολογικοί απόγονοι των ναζί και των ντόπιων συνεργατών τους δεν δίστασαν να βανδαλίσουν τον ιστορικό τόπο μαρτυρίου στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής. Η μνήμη ενοχλεί. Η στάση των 200 απέναντι στο εκτελεστικό απόσπασμα εξακολουθεί να αποτελεί ηθικό μέτρο σύγκρισης.
Οι συγκεκριμένες φωτογραφίες δεν είναι «συλλεκτικό υλικό». Δεν είναι εμπόρευμα προς πώληση στον πλειοδότη. Είναι αναπόσπαστο κομμάτι της συλλογικής ιστορικής μνήμης και της πολιτιστικής κληρονομιάς του λαού μας.
Η κυβέρνηση και οι αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείο Εξωτερικών και του Υπουργείο Πολιτισμού οφείλουν να προχωρήσουν άμεσα σε όλες τις αναγκαίες νομικές και διπλωματικές ενέργειες, ώστε να αποτραπεί η πώληση των φωτογραφιών, να διασφαλιστεί η επιστροφή τους και η ενιαία διατήρησή τους από το Ίδρυμα της Βουλής.
Δεν θα επιτρέψουμε τα τεκμήρια της θυσίας των 200 να τεμαχιστούν και να διασκορπιστούν στα χέρια ιδιωτών. Δεν θα επιτρέψουμε η Ιστορία να μετατραπεί σε αντικείμενο κερδοσκοπίας.
Η μνήμη της Καισαριανής ανήκει στον λαό. Και η υπεράσπισή της είναι υπόθεση όλων μας.
Το Γραφείο Τύπου 16.2.2026