ΗΜΕΡΑ ΑΦΙΕΡΩΜΈΝΗ ΣΤΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ ΤΩΝ ΣΤΑΦΙΔΟΠΑΡΑΓΩΓΩΝ ΚΑΙ ΣΤΟ ΤΑΣΟ ΚΟΥΛΑΜΠΑ
Μεγάλη αγωνιστική επέτειος σήμερα για τους σταφιδοπαραγωγούς.
Σαν σήμερα πριν 90 χρόνια στις 26 Αυγούστου 1935 οργανώνεται συλλαλητήριο χιλιάδων σταφιδοπαραγωγών στην Πύλο που εξελίσσεται σε σύγκρουση με τις δυνάμεις του στρατού που απωθούνται. Δύο νεκροί και πολλοί τραυματίες ο πρώτος απολογισμός των συγκρούσεων ενώ ξεσηκώνονται άλλες περιοχές της Πελοποννήσου. Ο Τάσος Κουλαμπάς ο οποιος αφιέρωσε τη ζωή του στον αγώνα για τα δίκαια των σταφιδοπαραγωγών ήταν πρωταγωνιστής στην αγροτική εξέγερση των σταφιδοπαραγωγών και σε όλους τους αγώνες τους την περίοδο εκείνη. Μαζί με τον Τάσο Παπαχατζή από την Αχαΐα έγραψαν το ιστορικό βιβλίο- μπροσούρα ” ΠΟΙΟΙ ΜΑΣ ΤΡΩΝΕ ΤΗ ΣΤΑΦΙΔΑ ” (Έκδοση του Αγροτικού Κόμματος Ελλάδας -Α.Κ.Ε.)
Αναρτώ παλιότερο κείμενο του Ηλία Μπιτσάνη
Γράφει ο Ηλίας Μπιτσάνης πριν 5 χρόνια στις 24 Αυγούστου στην “Ελευθερία” της Καλαμάτας στην ιστορική του έρευνα “Το σταφιδικό κίνημα και ο Τάσης Κουλαμπάς (246ο μέρος)”:
Η μεγάλη μάχη όμως γίνεται στην Πύλο, όπου οι δυνάμεις καταστολής ανοίγουν πυρ κατά των διαδηλωτών και οι πρώτες πληροφορίες μιλούν για νεκρούς και τραυματίες:
Καλαμάτα 26 Αυγούστου. Ωρα 10 μ. μ. (Του απεσταλμένου μας) Πληροφορούμαι από την Πύλο ότι έγινε εκεί σήμερα στην πλατεία συγκέντρωση 10 χιλιάδων ένοπλων σταφιδοπαραγωγών, που με συνεχείς ζητωκραυγές ζητούσαν την άμεση αποδοχή των αιτημάτων τους. Οι σταφιδοπαραγωγοί στις 8 το βράδυ ανέβηκαν στο τηλεγραφείο και το κατέλαβαν για να επικοινωνήσουν με την κυβέρνηση και να ζητήσουν την αποδοχή των αιτημάτων τους. Επακολούθησε σύγκρουση με την αστυνομία με αποτέλεσμα τον τραυματισμό πέντε σταφιδοπαραγωγών, από τους οποίους οι δύο σοβαρά. Υπάρχουν πληροφορείς ότι υπάρχει και ένας νεκρός. Επίσης οι σταφιδοπαραγωγοί αγαναχτισμένοι με τη ληστεία που τους κάνει ο ΑΣΟ, έκαψαν τα γραφεία του. Σήμερα έφτασαν στην Πύλο ο αντεισαγγελέας της Καλαμάτας, ο διοικητής Χωροφυλακής και ισχυρή δύναμη στρατού. Επίσης πήγε στρατός από την Πάτρα, καθώς και ο διοικητής Χωροφυλακής Πατρών μαζύ με τον ανώτατο διοικητή Χωροφυλακής Πελοποννήσου. Η αστυνομία συνέλαβε 15 σταφιδοπαραγωγούς. Επίσης πληροφορούμαι ότι στη Γαστούνη ένοπλοι σταφιδοπαραγωγοί έπεσαν στις σιδηροδρομικές γραμμές και σταμάτησαν επί δύο ώρες το τραίνο της Καλαμάτας. Οι σταφιδοπαραγωγοί ερεύνησαν τα βαγόνια μήπως βρούνε κανένα σύμβουλο του ΑΣΟ. Το ίδιο συνέβη και στη Ζαχάρω.
Ο εισαγγελέας Κυπαρισσίας εξέδωσε 40 εντάλματα συλλήψεων. Η αστυνομία όμως φοβούμενη γενική εξέγερση του πληθυσμού, δεν τόλμησε να τα εκτελέσει.
Καλαμάτα 26 Αυγούστου. Ωρα 12 μεσάνυχτα (Του απεσταλμένου μας) Σύμφωνα με άλλες πληροφορίες μου από την Πύλο τα γεγονότα εκτυλίχτηκαν ως εξής: Στις 7 το βράδυ 10 χιλιάδες σταφιδοπαραγωγοί μαζί με τα γυναικόπαιδά τους συγκεντρώθηκαν στην κεντρική πλατεία της Πύλου, όπου άκουσαν τους ρήτορες της σταφιδικής επιτροπής και ψήφισαν έντονη τηλεγραφική διαμαρτυρία στην κυβέρνηση, περιμένοντας ανυπόμονα απάντηση. Τη στιγμή αυτή δύναμη στρατού ζήτησε βίαια να διαλύσει τους συγκεντρωμένους. Στην άρνηση των συγκεντρωμένων σταφιδοπαραγωγών ο στρατός πυροβόλησε στο ψαχνό. Σκοτώθηκαν 2 και τραυματίσθηκαν 5. Η δολοφονική αυτή επίθεση αποτέλεσε το σύνθημα μιας ορμητικότατης επίθεσης του αγαναχτισμένου όγκου των σταφιδοπαραγωγών κατά των ενόπλων κρατικών δυνάμεων. Εγινε σωστή μάχη. Ρίχτηκαν πάνω από 1.000 πυροβολισμοί. Τελικά η αγαναχτισμένη μάζα κατώρθωσε να υπερφαλαγγίσει τις ένοπλες δυνάμεις και να τις τρέψει σε άτακτη φυγή. Η ηρωική μάζα των σταφιδοπαραγωγών, νικήτρια πια στις μάχες των δρόμων, κατέλυσε τις κρατικές αρχές, κατέλαβε το ταχυδρομείο και άλλα κρατικά ιδρύματα. Στη νικηφόρα της εξόρμηση η εκμεταλλευόμενη φτωχολογιά της Πυλίας φανατισμένη και από τη δολοφονία των αγωνιστών της, έβαλε φωτιά και κατέκαψε την Οικονομική Εφορεία, κατέστρεψε τα ιδρύματα του ΑΣΟ και γκρέμισε τα γεφύρια για να εμποδίσει τον ερχομό στρατού που στάλθηκε γρήγορα από την Καλαμάτα. Ολόκληρη η περιοχή της Πυλίας και η περιφέρεια της Μεσσηνίας βρίσκεται στα χέρια εξεγερμένων σταφιδοπαραγωγών. Στο χωριό Χανδρινού που βρίσκεται κοντά στην Πύλο οι χωριάτες γκρεμίσανε τα γεφύρια. Φοβερό μακελειό θα ξεσπάσει από στιγμή σε στιγμή την εξεγερμένη ηρωική Πυλία. Η εργαζόμενη Καλαμάτα, παρά τη λογοκρισία που από την πρώτη στιγμή μπήκε στα τηλεγραφήματα, έμαθε το άγριο μακελειό της Πύλου και την ηρωική απάντηση των ηρώων σταφιδοπαραγωγών. Ολα τα εργατικά σωματεία καλούνε αύριο (σήμερα) το πρωί έχτακτες συνελεύσεις με θέμα: κάθοδος σε 24ωρη απεργία για ενίσχυση του τίμιου, του ηρωικού αγώνα των σταφιδοπαραγωγών.
*
Στη Ζαχάρω Ολυμπίας έγινε ένοπλο συλλαλητήριο με 6.000 σταφιδοπαραγωγούς, οι οποίες κρατούσαν μαύρες σημαίες με τα συνθήματα «Κάτω ο ληστρικός ΑΣΟ», «3.600 ή θάνατος». Η μάζα των διαδηλωτών σταμάτησε το τραίνο της Πάτρας, εισόρμησε μέσα και κατευθύνθηκε για να ξεσηκώσει και να ενωθεί με την υπόλοιπη φτωχολογιά των σταφιδοπαραγωγών.
*
Από την κεντρική επιτροπή Γαργαλιάνων και Πυλίας στάλθηκε προς την κυβέρνηση το παρακάτω τηλεγράφημα:
Λαός Γαργαλιάνων και Πυλίας ανάστατος δι’ εγκληματικήν αδιαφορίαν σας. Αύριον κατερχόμεθα ανυπερθέτως απεγνωσμένους σκληρούς αγώνας. Απεκδυόμεθα ευθύνης συμβησόμενα.
Διά Κεντρικάς Επιτροπάς Γαργαλιάνων-Πυλίας: Κουλαμπάς.
Ο από Κορώνη καταγόμενος υπουργός Εσωτερικών Περικλής Ράλλης επιρρίπτει ευθύνες στους σταφιδοπαραγωγούς και προαναγγέλλει την επιβολή στρατιωτικού νόμου:
Ο υπουργός των Εσωτερικών Περ. Ράλλης επικοινώνησε τη νύχτα με σταφιδοφόρες επαρχίες της Μεσσηνίας. Από εκεί του ετηλεγράφησαν ότι η κατάσταση είνε έκρυθμη και ότι στην Πυλία έγιναν αιματηρά επεισόδια.
Συγκεκριμένα όπως δήλωσε ο Περ. Ράλλης, στην Πυλία οι σταφιδοπαραγωγοί αφού συγκεντρώθηκαν, προσπάθησαν να καταλάβουν το τηλεγραφείο. Ο στρατός που είχε σταλεί από την Καλαμάτα, διατάχθηκε να πυροβολήσει. Από τους πυροβολισμούς ετραυματίσθηκαν πέντε σταφιδοπαραγωγοί, από τους οποίους δύο σοβαρώς.
Και στις άλλες περιφέρειες, τον Πύργο, τα Φιλιατρά, την Καλαμάτα ανακοίνωσε ο υπουργός, επικρατεί έξαψη πνευμάτων, αλλά πάντως δεν έγιναν αιματηρά γεγονότα.
Ο υπουργός Περ. Ράλλης μετά την επικοινωνία αυτή έκαμε τις ακόλουθες δηλώσεις: “Παρατηρείται μια εξέγερσις των σταφιδοπαραγωγών και έλαβον χώραν και έκτροπα έχομεν τινάς τραυματίας εις Πύλον. Καταδικάζω απολύτως τοιαύτας ενέργειας, αι οποίαι δημιουργούν παρεξηγήσεις εις βάρος φιλήσυχων πληθυσμών. Οπωσδήποτε οι παραγωγοί έπρεπε να εμπιστευθούν την ικανοποίησιν των αιτημάτων των εις την ευμένειαν της κυβερνήσεως, η οποία πολλαπλώς εξεδήλωσε το ενδιαφέρον υπέρ αυτών. Μετά συνεννόησιν μετά του αντιπροέδρου της κυβερνήσεως κ. Κονδύλη, ελήφθησαν όλα τα ενδεικνυόμενα μέτρα διά την τήρησιν της τάξεως και το κράτος του νόμου θα επιβληθεί εναντίον των γνωστών υποκινητών των κινήσεων τούτων και ενδεχομένως αν δεν επικρατήσει απόλυτα μέχρι της αύριον ησυχία, θα κηρυχθεί στρατιωτικός νόμος καθ’ άπαντα τον νομόν Μεσσηνίας. Προσωπικώς θλίβομαι ιδιαιτέρως, διότι τα θύματα ανήκουν εις την ιδιαιτέραν μου επαρχίαν” (1205).
Με τίτλο «Να φύγει η κυβέρνηση» σε κύριο άρθρο του ο «Ριζοσπάστης» καταγγέλλει την κυβέρνηση και ζητεί την αντικατάστασή της από υπηρεσιακή που θα προκηρύξει εκλογές: “H Πελοπόννησος καίγεται. Οι σταφιδοπαραγωγοί είνε ξεσηκωμένοι. Παλεύουν. Αγωνίζονται για τη ζωή της. Οι σταφιδοπαραγωγοί έχουν δίκιο. Απόλυτα δίκιο. Δεν παλεύουν τζάμπα. Ζητούνε το δίκιο τους. Τους πνίγει το αίσχος, ο ΑΣΟ και η δολοφόνα κυβέρνηση που τον υποστηρίζει. Στην Πελοπόννησο κηρύχτηκε ο στρατιωτικός νόμος. Στέλλονται στρατιωτικές ενισχύσεις. Η κυβέρνηση ματοκυλάει τους σταφιδοπαραγωγούς. Χθες στο Ηράκλειο. Σήμερα στην Πελοπόννησο. Αύριο σ’ ολόκληρη την Ελλάδα θα ματοκυλισθεί ο λαός αν δεν κινηθούν οι εργαζόμενοι και οι οργανώσεις τους. Πρέπει αμέσως να δοθούν 3.600 δραχμές στους σταφιδοπαραγωγούς. Να ξεκουμπισθεί ο ΑΣΟ και να καταργηθούν όλοι οι περιορισμοί στη σταφίδα. Να αποσυρθούν οι στρατιωτικές δυνάμεις. Να μην θιγεί ούτε μια τρίχα από τους σταφιδοπαραγωγούς. Να φύγει αμέσως η κυβέρνηση που είνε ανίκανη να λύσει τα ζητήματα του λαού. Και στην πρώτη γραμμή να ξεκουμπισθεί ο Κονδύλης, η μαύρη κατάρα, που ματοκυλάει τον τόπο. Να σχηματισθεί μια κυβέρνηση υπηρεσιακή από όλα τα κόμματα και τις οργανώσεις που δέχονται το παρακάτω πρόγραμμα:
(1205) “Ριζοσπάστης” 27/8/1935
Όποιος-α θέλει να διαβάσει αναλυτικά για τα μεγάλα αυτά αγωνιστικά γεγονότα μπορεί να ανατρέξει στο βιβλίο του Ηλία Μπιτσάνη που κυκλοφόρησε πριν λίγες ημέρες και είναι διαθέσιμο δωρεάν ηλεκτρονικά, με τίτλο «Η μεγάλη σταφιδική εξέγερση του 1935».
Μπορείτε να το διαβάσετε ή να το κατεβάσετε και να το τυπώσετε από αυτό το σύνδεσμο
https://eleftheriaonline.gr/…/i-megali-stafidiki…